ترشحات واژن بخشی طبیعی از عملکرد دستگاه تناسلی زنان هستند و در بسیاری از مواقع جای نگرانی ندارند؛ اما آیا تغییر رنگ، بو یا غلظت ترشحات همیشه طبیعی است؟ ترشحات در طول چرخه قاعدگی، دوران بارداری یا در اثر تغییرات هورمونی تغییر می‌کنند و در مقابل، ترشحات غیرطبیعی همراه با خارش، سوزش، درد یا بوی ناخوشایند می‌توانند نشانه عفونت یا برخی مشکلات دیگر باشند، شناخت تفاوت ترشحات طبیعی و غیرطبیعی به تشخیص به موقع علت آن کمک می‌کند.
علل ایجاد ترشحات واژن
ترشحات واژن به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند و همیشه نشانه بیماری های زنان نیستند، تغییرات طبیعی هورمونی، عفونت‌ها و برخی عوامل دیگر باعث تغییر مقدار، رنگ، بو یا غلظت ترشحات می‌شوند و مهم‌ترین علل عبارت‌اند از:
تغییرات هورمونی
تغییرات سطح هورمون‌ها در طول چرخه قاعدگی باعث تغییر مقدار، رنگ و غلظت ترشحات واژن می‌شود و معمولا در زمان تخمک گذاری ترشحات شفاف‌تر، لغزنده و کش‌دار می‌شوند، بارداری نیز باعث افزایش ترشحات طبیعی می‌شود و این تغییرات در صورت نداشتن بوی ناخوشایند، خارش یا سوزش معمولا طبیعی هستند.
عفونت قارچی واژن
عفونت قارچی در اثر رشد بیش از حد قارچ کاندیدا ایجاد می‌شود و ترشحات سفید، غلیظ و تکه تکه ایجاد می‌کند، خارش شدید، سوزش، قرمزی و التهاب اطراف واژن نیز از علائم همراه آن هستند و مصرف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، تغییرات هورمونی و بعضی شرایط زمینه‌ای احتمال بروز این عفونت را افزایش می‌دهند.
واژینوز باکتریایی
واژینوز باکتریایی زمانی ایجاد می‌شود که تعادل طبیعی باکتری‌های واژن تغییر کند، ترشحات معمولا رقیق و سفید یا خاکستری هستند و ممکن است بوی ناخوشایندی شبیه بوی ماهی داشته باشند و این مشکل لزوما یک عفونت مقاربتی محسوب نمی‌شود، اما تغییر در فلور طبیعی واژن زمینه بروز آن را فراهم می‌کند.
عفونت های مقاربتی
برخی عفونت های مقاربتی مانند تریکومونیازیس، سوزاک و کلامیدیا باعث تغییر ترشحات واژن می‌شوند و بسته به نوع عفونت، ترشحات ممکن است زرد، سبز یا بدبو باشند و علائمی مانند سوزش ادرار، درد لگنی یا خونریزی غیرطبیعی نیز ایجاد شود و تشخیص دقیق به آزمایش و ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
تحریک یا حساسیت واژن
استفاده از صابون های معطر، ژل های شست و شوی نامناسب، اسپری های واژینال و برخی محصولات بهداشتی پوست و مخاط واژن را تحریک می‌کند و این تحریک ممکن است با افزایش ترشحات، سوزش، خارش یا قرمزی همراه شود، برای کاهش علائم، بهتر است از محصولات معطر و شوینده های قوی در ناحیه تناسلی استفاده نشود.
وجود جسم خارجی در واژن
باقی ماندن جسم خارجی مانند تامپون برای مدت طولانی باعث تحریک واژن و ایجاد ترشحات غیرطبیعی و بدبو می‌شود و در چنین شرایطی علائمی مانند درد، ناراحتی یا خونریزی نیز ایجاد می‌شود و اگر احتمال باقی ماندن جسم خارجی وجود دارد، بهتر است برای بررسی و خارج کردن آن به پزشک مراجعه شود.
برای دریافت نوبت از دکتر شروین افصحی با شماره ۰۹۳۸۲۱۱۵۶۵۶ تماس بگیرید.
ترشحات طبیعی واژن
ترشحات طبیعی واژن بخشی از عملکرد سالم دستگاه تناسلی هستند و به حفظ رطوبت و پاک سازی واژن کمک می‌کنند، این ترشحات معمولا شفاف یا سفید مایل به شیری هستند و بوی تند و ناخوشایندی ندارند، مقدار و غلظت آن‌ها نیز در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند.
- شفاف و کش‌دار، معمولا در روزهای نزدیک به تخمک گذاری دیده می‌شود.
- سفید یا شیری، در بخش های مختلف چرخه قاعدگی طبیعی است.
- افزایش ترشحات، در زمان تخمک گذاری، بارداری یا تحریک جنسی مقدار ترشحات بیشتر می‌شود.
- بدون خارش و سوز، ترشحات طبیعی با علائمی مانند خارش، سوزش، درد یا التهاب همراه نیستند.
انواع ترشحات غیرطبیعی واژن
در مطالب بالا، ترشحات طبیعی واژن را برای شما بازگو کردیم در این قسمت شما را با انواع ترشح های غیر طبیعی واژن آشنا می کنیم از مهم ترین و شایع ترین انواع ترشح های غیر طبیعی واژن می توان به موارد زیر اشاره کرد.
ترشح قارچی
برخی از ترشحات با خارش و سوزش خود را نشان می دهند و این ترشح ها قارچی هستند و برای فرد بسیار آزار دهنده اند، ترشح های قارچی در بیشتر زمان ها سفید هستند و به شکل تکه تکه دیده می شوند، آبکی بودن یا خشک بودن بیش از حد واژن نشانه هایی از وجود قارچ در واژن است و مهم ترین نشانه های وجود ترشحات قارچی خارش، سوزش، خشکی واژن است.
ترشح گاردنلایی
یکی از انواع ترشحات واژن، نمونه‌ی گاردنلایی یا واژینوز باکتریال است، این ترشح بسیار بد بود است و بیشتر بعد از برقراری رابطه ی جنسی به وجود می آید و اگر میزان این ترشح ها زیاد باشد حتما باید به پزشک مراجعه کرد، قرص مترونیدازول یکی از قرص هایی است که می توان برای درمان این مشکل استفاده کرد، اما بایستی بدانید که مصرف هر گونه دارو بایستی به تجویز پزشک انجام شود و اگر میزان این ترشحات زیاد شود، پزشک باید شریک جنسی را تحت درمان قرار دهد تا این مشکل عود نکند.
ترشح سفید رنگ
ترشحات سفید یا شیری رنگ در بسیاری از مواقع طبیعی هستند و ممکن است در بخش های مختلف چرخه قاعدگی دیده شوند، با این حال، اگر ترشحات سفید بسیار غلیظ و تکه تکه باشند و همراه با خارش، قرمزی یا سوزش ایجاد شوند، احتمال عفونت قارچی مطرح می‌شود و تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب باید توسط پزشک انجام شود.
ترشح قهوه ای رنگ
یکی دیگر از انواع ترشحات، ترشح های قهوه ای رنگ هستند، اگر ترشح به این رنگ دیده شود باید سریع به پزشک مراجعه کنید تا از بدن شما سونوگرافی گرفته شود، زیرا این ترشح ها از رحم بیرون می آیند و اگر قهوه ای باشند می تواند نشانه ای از وجود خون در رحم شما باشد که کمی خطرناک است.
ترشح سبز رنگ
ترشحات زرد یا سبز، به ویژه زمانی که با بوی ناخوشایند، سوزش، خارش یا درد همراه باشند، می‌توانند نشانه عفونت باشند و برخی عفونت های واژن یا عفونت های مقاربتی ممکن است چنین تغییری ایجاد کنند، مشاهده این نوع ترشحات به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و در صورت تداوم علائم، بررسی پزشکی ضروری است.
ترشح بدون رنگ و بدبو
ترشحات شفاف یا بی‌رنگ طبیعی هستند، اما اگر با بوی ناخوشایند همراه شوند، نشانه تغییر تعادل باکتری های واژن یا عفونت است، واژینوز باکتریایی یکی از علل احتمالی است که با ترشحات رقیق و بوی شبیه ماهی همراه می‌شود و در صورت تداوم بوی نامطبوع یا بروز خارش، سوزش و درد، بررسی پزشکی توصیه می‌شود.
ترشحات واژن قبل و بعد از پریود
ترشحات واژن در روزهای قبل و بعد از قاعدگی می‌توانند به دلیل تغییر سطح هورمون‌ها تغییر کنند و در بسیاری از موارد طبیعی هستند. نوع و مقدار ترشحات در افراد مختلف متفاوت است.
- قبل از پریود ممکن است ترشحات سفید یا شیری رنگ، نسبتا غلیظ و چسبنده شوند، کاهش استروژن و تغییرات هورمونی در این زمان باعث تغییر بافت ترشحات می‌شود.
- بعد از پریود معمولا مقدار ترشحات برای مدتی کمتر است و حالت خشک یا چسبنده دارد، با نزدیک شدن به زمان تخمک گذاری، ترشحات به تدریج شفاف‌تر، لغزنده‌تر و کش‌دارتر می‌شوند.
- ترشحات قهوه‌ای، مشاهده مقدار کمی ترشح قهوه‌ای در پایان پریود یا بلافاصله پس از آن می‌تواند ناشی از خروج خون قدیمی باشد.
- علائم غیرطبیعی، اگر ترشحات قبل یا بعد از پریود با بوی ناخوشایند، خارش، سوزش، درد یا تغییر واضح رنگ همراه باشند، بهتر است علت آن توسط بهترین متخصص زنان در کرج بررسی شود.
روش های درمان ترشحات واژن
درمان ترشحات واژن به علت ایجاد آن بستگی دارد و نمی‌توان برای همه افراد یک روش یکسان در نظر گرفت، پزشک پس از معاینه و در صورت نیاز انجام آزمایش، یکی از روش های زیر را توصیه می‌کند:
داروهای ضدقارچ
اگر علت ترشحات، عفونت قارچی واژن باشد، پزشک داروهای ضدقارچ را به شکل کرم، شیاف واژینال یا قرص خوراکی تجویز می‌کند، انتخاب دارو به شدت علائم و شرایط فرد بستگی دارد و مصرف خودسرانه دارو توصیه نمی‌شود، زیرا علائم عفونت قارچی با برخی عفونت های دیگر مشابه هستند.
آنتی بیوتیک‌ها
در صورت تشخیص واژینوز باکتریایی یا برخی عفونت های باکتریایی، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود، نوع دارو و مدت مصرف باید بر اساس علت عفونت و شرایط بیمار تعیین شود و رعایت کامل دوره درمان اهمیت دارد و نباید با مشاهده بهبود علائم، مصرف دارو بدون نظر پزشک متوقف شود.
درمان عفونت های مقاربتی
اگر ترشحات غیرطبیعی ناشی از عفونت های مقاربتی مانند تریکومونیازیس، کلامیدیا یا سوزاک باشند، درمان اختصاصی بر اساس نوع عفونت انجام می‌شود و در برخی موارد لازم است شریک جنسی نیز بررسی و درمان شود تا احتمال انتقال مجدد کاهش یابد تا تکمیل درمان نیز رعایت توصیه های پزشک اهمیت دارد.
حذف عوامل تحریک‌کننده
برخی محصولات مانند صابون های معطر، اسپری های واژینال، ژل‌های نامناسب یا شوینده‌های قوی باعث تحریک واژن و تغییر ترشحات می‌شوند و در این شرایط، حذف عامل تحریک‌کننده به کاهش علائم کمک می‌کند و شست و شوی بیش از حد یا استفاده از دوش واژینال نیز تعادل طبیعی واژن را برهم می‌زند.
رعایت بهداشت مناسب
رعایت بهداشت ناحیه تناسلی به کاهش تحریک و حفظ تعادل طبیعی واژن کمک می‌کند، شست و شوی بخش خارجی ناحیه تناسلی با آب یا شوینده ملایم کافی است و نیازی به شست و شوی داخل واژن وجود ندارد و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی و تعویض لباس زیر در صورت تعریق نیز به حفظ سلامت این ناحیه کمک می‌کند.
درمان علت زمینه‌ای
گاهی ترشحات غیرطبیعی به دلیل یک مشکل زمینه‌ای ایجاد می‌شوند و درمان صرف ترشحات کافی نیست، پزشک با توجه به علائم و نتایج بررسی‌ها، علت اصلی را مشخص کرده و درمان مناسب را انتخاب می‌کند و در صورت تداوم ترشحات، بوی نامطبوع، خارش، سوزش، درد یا خونریزی غیرطبیعی، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
ترشحات واژن در بارداری
در طول دوران بارداری با تغییرات هورمونی مواجه هستیم و همین امر می تواند سبب گردد تا ترشحات واژن در این دوران افزایش یابد، لذا در چنین شرایطی افراد نبایست به هیچ عنوان نگران باشند زیرا داشتن ترشحات در دوران بارداری طبیعی خواهد بود و نیاز به درمان نیست.
به نکته ای بایستی توجه داشته باشید که رعایت بهداشت و تعویض زودهنگام لباس زیر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است زیرا تعویض زودهنگام کمک می نماید تا ترشحات طبیعی به ترشحات عفونی تبدیل نشوند. همچنین در صورتی که ترشحات در طول این دوران با خارش و بوی نامطبوع همراه است و در چنین شرایطی درمان ضروری است اما بدانید که این اتفاق به ندرت رخ می دهد.
چه زمانی ترشحات واژن نیاز به بررسی پزشکی دارند؟
تغییرات جزئی در ترشحات واژن می‌توانند طبیعی باشند، اما در صورت مشاهده تغییرات غیرمعمول یا علائم همراه، بهتر است علت آن بررسی شود و مراجعه به پزشک به ویژه در شرایط زیر توصیه می‌شود:
- بوی شدید و ناخوشایند، به خصوص اگر ترشحات بوی ماهی یا بوی غیرمعمول داشته باشند.
- تغییر رنگ ترشحات مانند زرد، سبز، خاکستری یا خونی بدون ارتباط با قاعدگی.
- خارش یا سوزش به ویژه اگر مداوم باشد یا همراه با قرمزی و التهاب ایجاد شود.
- درد لگنی یا هنگام رابطه جنسی، ممکن است به عفونت یا سایر مشکلات نیازمند بررسی مرتبط باشد.
- سوزش هنگام ادرار به خصوص اگر هم‌زمان با ترشحات غیرطبیعی ایجاد شده باشد.
- ترشحات غیرطبیعی در بارداری، هرگونه تغییر قابل توجه، بوی بد یا خونریزی در دوران بارداری باید با پزشک مطرح شود.
- تداوم یا تکرار ترشحات غیرطبیعی، اگر علائم با مراقبت های معمول برطرف نشوند یا به طور مکرر بازگردند، تشخیص علت اهمیت دارد.
سوالات متداول ترشحات واژن
خیر، ترشحات واژن همیشه نشانه بیماری نیستند و ترشحات شفاف یا سفید، بدون بوی ناخوشایند، خارش و سوزش معمولا طبیعی‌اند و مقدار و غلظت آن‌ها در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند.
ترشحات غیرطبیعی همیشه خطرناک نیستند، اما می‌توانند نشانه عفونت یا مشکلات دیگر باشند، تغییر رنگ و بو، خارش، سوزش، درد یا خونریزی همراه ترشحات، نیاز به بررسی پزشکی دارد.
بله، ترشحات شفاف و کش دار معمولا طبیعی هستند و بیشتر در زمان نزدیک به تخمک گذاری دیده می‌شوند، اگر بدون بوی ناخوشایند، خارش، سوزش یا درد باشند، معمولا جای نگرانی ندارند.
در نهایت…
ترشحات واژن در بسیاری از مواقع بخشی طبیعی از عملکرد دستگاه تناسلی هستند و مقدار، رنگ و غلظت آن‌ها در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند، با این حال تغییر ناگهانی در رنگ، بوی نامطبوع، افزایش غیرعادی ترشحات یا همراه شدن آن‌ها با خارش، سوزش و درد نشانه عفونت یا مشکل دیگری است و توجه به این علائم و مراجعه به پزشک در زمان مناسب، به تشخیص علت و انتخاب درمان صحیح کمک می‌کند.